AQSh va Eron o‘rtasidagi mojaro keskinlashib borar ekan, hafta boshida jahon moliya bozorlarida keskin pasayish kuzatildi. Neft narxining keskin oshishi AQSh iqtisodiyoti sekinlashishi mumkinligi haqidagi xavotirlarni kuchaytirdi.

Fond bozori: Fyucherslar keskin pasaydi

Dow Jones fyucherslari – 1 026 punktga (-2,33%) tushdi
S&P 500 fyucherslari – 2,05% ga pasaydi
Nasdaq 100 fyucherslari – 2,34% ga kamaydi

AQSh fond bozori o‘tgan haftani ham keskin pasayish bilan yakunlagan edi. Dow Jones indeksi deyarli bir yil ichidagi eng yirik haftalik yo‘qotishni qayd etdi.

Energiya bozori: Neft $100 dan oshdi

West Texas Intermediate (WTI) nefti – 25% ga oshib, barreliga $113 dan yuqoriga chiqdi
Brent nefti – 24% ga ko‘tarilib, $115 dan oshdi

Bu 2022-yildan beri neft narxining ilk bor $100 darajasidan yuqoriga chiqishi bo‘ldi. Yil boshida AQSh nefti $60 dan past darajada savdolangan edi.

Asosiy sabab: Hormuz bo‘g‘ozi yopilishi

Neft narxining keskin oshishiga Hormuz bo‘g‘ozining yopilishi sabab bo‘ldi. Bu dunyodagi eng muhim neft tranzit yo‘laklaridan biri hisoblanadi.

Mintaqaning yirik ishlab chiqaruvchilari ishlab chiqarishni qisqartirishga majbur bo‘ldi.

Kuvayt ishlab chiqarish qisqartirilganini e’lon qildi.
Iroqda esa ishlab chiqarish hajmi taxminan 70% ga kamaygani xabar qilindi.

Uoll-strit ogohlantirmoqda: $100 neft iqtisodiyot uchun xavf

Ko‘plab tahlilchilarga ko‘ra, $100 dan yuqori neft narxi iqtisodiyot uchun muhim “psixologik chegaradir”. Agar mojaro tez orada tugamasa va energiya narxlari yuqori darajada qolsa, bu iqtisodiy o‘sishga jiddiy bosim o‘tkazishi mumkin.

Geosiyosiy vaziyat: Mojaro davom etmoqda

Prezident Donald Tramp neft narxining qisqa muddatli o‘sishi “Eron yadroviy tahdidini yo‘q qilish evaziga to‘lanadigan kichik narx” ekanini aytdi.

Shu bilan birga, mojaro tez orada yakunlanishiga oid aniq belgilar yo‘q. Ayrim xabarlarga ko‘ra, Eron Oyatulloh Ali Xomanaiyning o‘g‘li Mojtaba Xomanaiyni yangi oliy rahbar sifatida tayinlagan.

O‘tgan hafta: Bozorlar ham pasaygan edi

O‘tgan hafta ham fond bozorlarida keskin tebranish kuzatildi.

Dow Jones – 3% ga tushdi
S&P 500 – 2% ga pasaydi
Nasdaq Composite – 1,2% ga kamaydi

AQSh nefti esa o‘tgan hafta 35% dan ortiq oshib, 1983-yildan beri eng katta haftalik o‘sishni qayd etdi.

Tahlilchilar fikri

BlackRock kompaniyasining bosh investitsiya direktori Rick Riederning fikricha, bozorlar hozir juda noaniq vaziyatga duch kelmoqda.

Uning ta’kidlashicha, urushning davomiyligi va iqtisodiyotga ta’siri noma’lum bo‘lgani sababli investorlar riskli aktivlardagi pozitsiyalarini kamaytirmoqda yoki xavflarni kamaytirish (hedging) choralarini ko‘rmoqda.

Investorlar diqqatida: Makro ma’lumotlar va hisobotlar

Dushanba kuni muhim makroiqtisodiy ma’lumotlar e’lon qilinishi kutilmayapti. Biroq hafta davomida inflyatsiya, bandlik va YaIM bo‘yicha muhim statistik ma’lumotlar e’lon qilinadi.

Shuningdek, investorlar quyidagi kompaniyalar hisobotlarini kuzatadi:

Hewlett Packard Enterprise
Kohl’s
Oracle
Dollar General
Dick’s Sporting Goods

Bu hisobotlar fond bozori kayfiyatiga qo‘shimcha ta’sir ko‘rsatishi mumkin.