Ushbu material S&P 500 indeksining joriy texnik holatini baholashga qaratilgan bo‘lib, unda 50 va 200 kunlik harakatlanuvchi o‘rtachalar, tarixiy cho‘qqidan og‘ish darajasi, volatillik hamda Equal Weight bilan solishtirma natijalar tahlil qilinadi. Maqsad — bozorda haqiqiy trend o‘zgarishi bormi yoki bu faqat qisqa muddatli tebranishmi, shuni aniqlash.
Keltirilgan ma’lumotlar shuni ko‘rsatadiki, bozorda qisqa muddatli bosim belgilari paydo bo‘lgan (50 kunlik MA ostiga tushish, volatillik oshishi), biroq uzoq muddatli trend hali buzilmagan (indeks 200 kunlik MA dan yuqorida). Demak, material bozor to‘liq pasayishga o‘tdi degan xulosani bermaydi — aksincha, hozirgi holat erta ogohlantirish va konsolidatsiya fazasi bo‘lishi mumkinligiga ishora qilmoqda.
S&P 500 hafta yakunida yana 50 kunlik harakatlanuvchi o‘rtacha (MA) dan pastga tushdi va shu bilan fevral oyida ushbu muhim trend chizig‘ini yettinchi bor kesib o‘tdi. Indeks haftani −0,4% pasayish bilan yopdi va hozir 2026-yil 27-yanvardagi tarixiy maksimumidan 1,43% past darajada turibdi.
Quyida indeksning o‘tgan haftadagi qisqa ko‘rinishi keltirilgan:
Quyidagi jadval 2013-yildan buyon har yili qayd etilgan tarixiy maksimumlar sonini umumlashtirib ko‘rsatadi.
Quyida so‘nggi olti oy davomida S&P 500 indeksining 50 kunlik harakatlanuvchi o‘rtacha (MA) bilan birga qisqa ko‘rinishi keltirilgan:
S&P 500: Pasayishlar (Drawdown) bo‘yicha tahliliy nigoh
2007-yil 9-oktabr kuni S&P 500 tarixiy maksimumga chiqib, kunni 1565.15 darajada yopgan. Shundan so‘ng, 2009-yil 9-mart kuni indeks oldingi cho‘qqisidan taxminan −57% ga qulab, 676.53 darajada yopildi. Ushbu davr Global moliyaviy inqiroz nomi bilan tarixga kirgan.
Indeks yangi tarixiy maksimum ga qaytishi uchun 5 yildan ortiq vaqt talab qilindi — 2013-yil 28-mart kuni u 1569.19 darajada yopildi.
Quyidagi grafik 2007-yil 9-oktabrdagi cho‘qqidan buyon kuzatilgan tarixiy maksimumlar va keskin pasayishlar bo‘yicha qisqa ko‘rinishni aks ettiradi.
Global moliyaviy inqirozni chiqarib tashlasak nima bo‘ladi?
Agar Global moliyaviy inqiroz davrini hisobdan chiqarsak, yuqoridagi grafikning boshlanish nuqtasi 2009-yil 9-martdagi eng past daraja (trough) ga ko‘chiriladi. Quyida aynan shu o‘zgartirish bilan yangilangan ko‘rinish taqdim etilgan.
E’tibor bering, grafikda 2022-yildagi so‘nggi keskin pasayishlar ham aniq ko‘rinadi.
Quyida har ikki yo‘nalishda 1% yoki undan katta o‘zgarish kuzatilgan kunlar soni hamda korreksiya kunlari (ya’ni tarixiy maksimumdan 10% yoki undan ko‘proq pasayish) bo‘yicha bir nechta jadval keltirilgan.
Quyida 2007-yil 9-oktabrdan buyon S&P 500 indeksining chiziqli (linear) grafigi keltirilgan:
Quyida xuddi shu grafikning chiziqli masshtabdagi varianti 50 kunlik va 200 kunlik harakatlanuvchi o‘rtachalar (MA) bilan keltirilgan.
Indeks 27-fevraldan buyon 50 kunlik MA dan pastda, 12-maydan buyon esa 200 kunlik MA dan yuqorida harakatlanmoqda. Bundan tashqari, 50 kunlik MA 1-iyuldan beri 200 kunlik MA dan yuqorida joylashgan.
S&P 500: Volatillik bo‘yicha tahliliy nigoh
Yopilish narxi bilan kun ichidagi volatillik o‘rtasidagi bog‘liqlikni ko‘rish uchun quyidagi grafikda S&P 500 (2007-yildan buyon) intraday narx diapazoni bilan birga ko‘rsatilgan.
2025-yil 9-aprel kuni indeks 10,77% bilan 2018-yil 24-dekabrdan (19,10%) buyon eng yirik kun ichidagi volatillikni qayd etdi.
Shuningdek, volatillik trendlarini aniqlash uchun 20 kunlik harakatlanuvchi o‘rtacha (MA) ham kiritilgan. So‘nggi 20 kun ichida intraday minimumdan maksimumgacha o‘rtacha o‘zgarish 1,22% ni tashkil etdi.
S&P 500 va S&P Equal Weight taqqoslanishi
S&P 500 — bu bozor kapitallashuviga asoslangan indeks bo‘lib, AQShning 11 sektoriga mansub qariyb 500 ta yirik kompaniyani o‘z ichiga oladi. S&P 500 Equal Weight Index esa aynan shu kompaniyalardan iborat, biroq unda har bir kompaniya teng ulushda hisoblanadi.
Xo‘sh, joriy yilda bu ikki indeks qanday natija ko‘rsatmoqda?
Yil boshidan buyon (YTD) S&P 500 atigi +0,49% ga oshgan bo‘lsa, S&P Equal Weight +6,78% o‘sishni qayd etdi.
Hozirgi texnik manzara S&P 500 da to‘liq bear trend boshlangani haqida signal bermaydi, biroq qisqa muddatli zaiflik va volatillik oshishi aniq ko‘rinmoqda. Indeks 50 kunlik MA ostida, ammo hanuz 200 kunlik MA ustida qolmoqda — bu esa bozor hali strukturaviy bullish trendni yo‘qotmaganini anglatadi. Eng muhim risk — agar indeks 200 kunlik MA ni ham pastga yorib o‘tsa, pasayish ssenariysi sezilarli darajada kuchayadi.
