Dushanba tongida AQSh va Isroilning Eronga qarshi harbiy zarbalari ortidan jahon moliya bozorlarida keskin pasayish kuzatildi. Yaqin Sharqdagi beqarorlik neft narxining keskin oshishiga sabab bo‘ldi va investorlar xavotirini kuchaytirdi.
Fond bozori: Fyucherslar keskin tushdi
Dow Jones fyucherslari – 627 punktga (-1,27%) tushdi
S&P 500 fyucherslari – 91 punktga (-1,32%) pasaydi
Nasdaq 100 fyucherslari – 442 punktga (-1,71%) kamaydi
Investorlar riskli aktivlardan chiqib, kapitalni xavfsiz vositalarga yo‘naltira boshladi.
Xavfsiz aktivlar: Oltin 3,3 foizga oshdi
Geosiyosiy keskinlik fonida oltin fyucherslari 3,3 foizga ko‘tarildi. Bozor ishtirokchilari global noaniqlik sharoitida an’anaviy “xavfsiz boshpana” aktivlariga murojaat qilmoqda.
Geosiyosiy burilish: Eron rahbari halok bo‘ldi
Qo‘shma zarbalar natijasida Eron Oliy rahbari Oyatulloh Ali Xomanaiy halok bo‘lgani xabar qilindi. Bu voqea 1979-yilgi inqilobdan buyon mamlakat tarixidagi eng muhim burilishlardan biri sifatida baholanmoqda.
AQSh prezidenti Donald Tramp operatsiyalar “rejadagidan tez” ketayotganini ma’lum qildi. Biroq Eron rasmiylari keskin javob qaytarilishini bildirgan va bu mojaroning kengayish ehtimolini oshirgan.
Energiya bozori: Neft 8 foizga qimmatlashdi
AQSh xom nefti narxi bir kechada 8 foizga oshdi. Investorlar mojaro global ta’minot zanjiriga salbiy ta’sir ko‘rsatishidan xavotirda. Eron OPEKdagi to‘rtinchi yirik neft ishlab chiqaruvchi davlat hisoblanadi.
Neft bozori istiqboli asosan Hormuz bo‘g‘ozi orqali o‘tuvchi yuk tashuvlariga bog‘liq. Ushbu hudud dunyodagi eng muhim neft tranzit yo‘laklaridan biri sanaladi. Agar transport oqimida uzilish yuz bersa, global energiya narxlari va inflyatsiya bosimi kuchayishi mumkin.
Tahlilchilar fikri: “Dip”ni sotib olishga erta
Barclays tahlilchisi Ajay Rajadhyaksha mojaroning uzoq davom etish xavfi oshganini ta’kidladi. Biroq u urush AQSh iqtisodiy istiqbolini keskin o‘zgartiradi, degan fikrda emas. Uning baholashicha, hozircha pasayishni sotib olishga erta.
Janus Henderson vakillari keng qamrovli noaniqlik risk-aktivlarga bosim o‘tkazishini bildirdi. Uzoq davom etuvchi vaziyat neft narxining oshishi orqali global inflyatsion xavfni kuchaytirishi mumkin.
Qo‘shimcha bosim: AI sektori va texnologiyalar
Geosiyosiy keskinlik allaqachon zaif fon ustiga qo‘shildi. S&P 500 juma kuni pasayib, fevralni manfiy hududda yakunladi. Sun’iy intellekt va dasturiy ta’minot aksiyalaridagi beqarorlik investorlar kayfiyatiga ta’sir qilmoqda.
Tahlilchilarga ko‘ra, avtomatlashtirish biznes modellariga bosim o‘tkazishi va ish o‘rinlari qisqarishiga olib kelishi mumkinligi haqidagi xavotirlar kengroq iqtisodiyotga ham salbiy ta’sir ko‘rsatishi ehtimolini oshirmoqda. Citi strateglari qisqa muddatli ta’sir kutilayotganini, biroq uzoqroq davom etuvchi bosimni ham inkor qilib bo‘lmasligini ta’kidladi.
