Eron urushining beshinchi haftasi: Oltin narxi 2008-yildan buyon eng yomon ko‘rsatkichni qayd etmoqda

Seshanba kuni jahon bozorida neft narxi o‘ta o‘zgaruvchan (volatil) holatda qolmoqda. Treyderlar AQSh prezidenti Donald Trampning Eron bilan urushni yakunlash borasidagi zidli bayonotlarini diqqat bilan tahlil qilmoqdalar.

Trampning strategiyasi: Muzokara va keskin ogohlantirish

Wall Street Journal nashrining xabar berishicha, Tramp o‘z yordamchilariga Hormuz bo‘g‘ozi yopiq qolsa ham, Erondagi harbiy amaliyotlarni to‘xtatishga tayyorligini bildirgan. Ekspertlarning fikricha, strategik suv yo‘lini kuch bilan ochishga urinish mintaqadagi mojaroni yanada uzaytirib yuborishi mumkin.

Hozirgi holatga ko‘ra neft narxlari:

• WTI markali neftning may fyucherslari barreliga 102,9 dollarni tashkil etmoqda;
• Brent nefti narxi esa 113,2 dollargacha ko‘tarildi.

BCA Research bosh strategi Mett Gertkenning tushuntirishicha, Trampning so‘nggi tahdidlari aslida Eronni kelishuvga majburlash usulidir. Ekspertning ta’kidlashicha, AQShning to‘liq miqyosli quruqlikdagi bosqinni amalga oshirish ehtimoli juda past, biroq ikki hafta ichida natija bo‘lmasa, Oq uy Eron rejimining muhim ob’ektlariga zarba berishi tayin.

Energetika infratuzilmasiga tahdid va tankerga hujum

Eron bilan urush beshinchi haftasiga kirdi. Seshanba kuni ertalab Eron Dubay porti yaqinida Quvaytga tegishli neft tankeriga zarba berdi. Dubay hukumati yong‘in muvaffaqiyatli o‘chirilganini va ekipaj a’zolari xavfsizligini tasdiqladi.

Donald Tramp Truth Social tarmog‘idagi sahifasida agar Tehron tinchlik kelishuviga rozi bo‘lmasa, Eronning elektr stansiyalari, neft ob’ektlari va chuchuk suv ishlab chiqarish majmualarini “butunlay yo‘q qilib yuborish” bilan tahdid qildi.

Iqtisodiy oqibatlar: Bozorlardagi tebranish

Urush boshlangan 28-fevraldan buyon dunyo dengiz neft savdosining beshdan bir qismi o‘tadigan Hormuz suv yo‘li deyarli to‘xtab qolgan. Bu vaziyat oltin bozoriga ham jiddiy ta’sir ko‘rsatdi:

• Oltin narxi 2008-yildan buyon eng yomon oylik pasayish ko‘rsatkichini qayd etish arafasida turibdi.

Trampning so‘zlariga ko‘ra, Tehron AQSh taklif qilgan 15 banddan iborat o‘t ochishni to‘xtatish rejasining ko‘p qismini qabul qilgan. Biroq, Eron tomoni buni ochiqchasiga rad etib, Hormuz bo‘g‘ozi ustidan nazoratni saqlab qolish shartini qo‘ymoqda.

Shuningdek, AQSh ma’muriyati Eron neft eksportining 90 foizini ta’minlovchi Xarg orolini egallash variantini ham ko‘rib chiqmoqda. Mutaxassislar ushbu amaliyot urush xarajatlarini keskin oshirib, inson talofatlarini ko‘paytirishi haqida ogohlantirmoqda.