Trumpning Eronga so‘nggi talabi va ehtimoliy kelishuv signallari investorlarni noaniqlikda qoldirmoqda

Investorlar qisqartirilgan savdo haftasini boshlarkan, urushni tez yakunlaydigan kelishuv ehtimoli va keskin eskalatsiya xavfi o‘rtasida qolmoqda. Bunday vaziyatda neft narxlari va obligatsiya daromadliligi yanada keskin oshishi mumkin.

Donald Trump yakshanba kuni keskin bayonot bilan chiqib, agar Strait of Hormuz seshanba kuni kechqurungacha ochilmasa, Eron “jiddiy oqibatlarga duch kelishini” ta’kidladi. Shu bilan birga, u Fox News’ga bergan intervyusida dushanba kuniga qadar kelishuvga erishish uchun “yaxshi imkoniyat” borligini ham bildirdi.

Qarama-qarshi signallar investorlarni ikki xil ssenariy — sulh yoki keskinlashuv — o‘rtasida qaror qabul qilishga majbur qilmoqda. Eron esa bu tahdidlarni rad etib, Hormuz bo‘g‘ozi faqat urush zararlariga kompensatsiya to‘langandan keyin to‘liq ochilishini ma’lum qildi. Shu bilan birga, hafta oxirida Fors ko‘rfazi hududida hujumlar davom etdi.

Nomura kompaniyasining global makro tadqiqotlar rahbari Rob Subbaramanning ta’kidlashicha, “bozorlar keskin bosim ostida — vaqt qisqarib bormoqda va natijalar ikkita: sulh yoki eskalatsiya”. Uning fikricha, investorlar hozirda aynan shu xavflarga qarshi pozitsiyalarni kuchaytirmoqda.

Trump bir tomondan muzokaralarni ijobiy baholab, tinchlik bitimi yaqin ekanini aytsa, boshqa tomondan harbiy bosimni kuchaytirishga tayyorligini bildirgan. U Hormuz bo‘g‘ozini ochish bo‘yicha muddatni bir necha bor uzaytirgan.

Qarama-qarshi bayonotlar fonida bozorlar yuqori volatillikni boshdan kechirmoqda. S&P 500 o‘tgan hafta 3,4% ga o‘sib, noyabrdan beri eng yaxshi haftalik natijani qayd etdi. Cboe Volatility Index esa urushdan oldingi 20 darajadan 24 atrofida ko‘tarildi.

SGMC Capital fond menejeri Mohit Mirpurining aytishicha, Trumpning keskin ritorikasi uning odatiy strategiyasiga mos — tezkor bosim o‘tkazish va bozorlarni sarlavhalar orqali boshqarish.

Stagflyatsiya xavfi kuchaymoqda

Bir oydan ortiq davom etayotgan urush va Hormuz bo‘g‘ozining amalda bloklanishi global energiya inqirozini yuzaga keltirishi mumkin. Hatto diplomatik yechim topilgan taqdirda ham, bozorlar tez tiklanmasligi ehtimoli yuqori.

Brent crude narxi 109,77 dollarga yetib, urush boshlanganidan beri qariyb 50% ga oshdi. West Texas Intermediate esa 66% ga ko‘tarilib, 111,2 dollar atrofida savdo qilinmoqda.

Hormuz orqali yuk tashish hajmi urushdan oldingi darajaga nisbatan hanuz 95% ga past bo‘lib qolmoqda, bu esa global ta’minot zanjirlariga jiddiy zarba bermoqda.

Obligatsiya bozori xavfni qayta baholamoqda

Obligatsiyalar bozorida inflyatsiya kutilmalari qayta ko‘rib chiqilmoqda. US 10-year Treasury yield 4,362% ga ko‘tarilib, 2025-yil o‘rtalaridan beri eng yuqori darajalarga yaqinlashdi.

Tahlilchilarga ko‘ra, agar inflyatsiya bosimi saqlanib qolsa, daromadlilik yanada oshib, moliyaviy sharoitlarni qattiqlashtirishi mumkin. Wall Street strategisti Ed Yardeni bu holat hatto “recessiya va ayiq bozori” xavfini kuchaytirishini ta’kidladi.

Bozorlar sarlavhalarga bog‘liq bo‘lib qolmoqda

Investorlar seshanba kungi muhim muddatni kutar ekan, bozorlar yuqori darajada o‘zgaruvchan bo‘lib qolishi kutilmoqda. AQSh, Eron va mintaqaviy vositachilar o‘rtasida 45 kunlik vaqtinchalik sulh ehtimoli muhokama qilinmoqda, biroq tezkor kelishuv ehtimoli past.

MCP Asset Management bosh strategisti Hiroki Shimazuga ko‘ra, tomonlar keskin qarordan ko‘ra, zarbalarni asta-sekin kamaytirish yo‘lini tanlashi mumkin. Bu esa uzoq davom etuvchi beqarorlikni anglatadi.

Investorlar shu hafta AQShdan chiqadigan muhim iqtisodiy ma’lumotlarni, jumladan PCE inflyatsiya ko‘rsatkichini ham kutmoqda.

Gold narxi urush boshlanganidan beri qariyb 12% ga pasayib, 4 672 dollar atrofida savdo qilinmoqda. Kuchli dollar va yuqori obligatsiya daromadliligi oltinning jozibadorligini pasaytirmoqda.

Nomura’ning APAC bo‘yicha strategisti Chetan Sethning fikricha, qisqa muddatda noaniqlik juda yuqori va investorlar hozircha “kuzatish va kutish” strategiyasini tanlamoqda.