Tahlil: Hormuz bo‘g‘ozi yopilishi global neft inqirozini keltirib chiqarishi mumkin

Yaqin Sharqdagi mojaro fonida global iqtisodiyot uchun yangi neft shoki xavfi tobora kuchaymoqda. Tahlilchilarga ko‘ra, keyingi 1–3 hafta hal qiluvchi davr bo‘lib, aynan shu vaqt ichida vaziyatning qaysi tomonga burilishi aniqlanadi.

Hormuz bo‘g‘ozi — asosiy hal qiluvchi nuqta

Global neft ta’minotining qariyb 20% Hormuz bo‘g‘ozi orqali o‘tadi. Hozirda harbiy harakatlar sabab bu yo‘lakdagi harakat deyarli to‘xtagan.

Agar bo‘g‘oz yaqin haftalarda qayta ochilmasa, global bozorlarda keskin taqchillik yuzaga kelishi mumkin. Hatto ochilgan taqdirda ham, yuzaga kelgan uzilishlar sabab energiya narxlari uzoq muddat yuqori bo‘lib qolishi ehtimoli katta.

Bozorlar xavfni hali to‘liq baholamadi

Hozircha aksiyalar bozori va neft narxlari bu riskni to‘liq aks ettirmayapti. Bunga sabab — vaqtinchalik choralar:

• Strategik zaxiralardan 400 mln barrel neft chiqarilishi
• Ayrim sanksiyalarning vaqtincha yumshatilishi
• Neftni muqobil yo‘llar orqali tashish

Biroq, mutaxassislar fikricha, bu choralar aprel o‘rtalariga borib o‘z samarasini yo‘qotadi va shundan keyin narxlar keskin reaksiyaga kirishi mumkin.

Ta’minot uzilishi va real xavf

Eron tomonidan kemalar va energetika infratuzilmasiga hujumlar bo‘g‘ozdagi transportni to‘xtatdi.

Quvurlar orqali yo‘naltirilgan neft hajmi esa cheklangan, bu esa global talabni to‘liq qoplash uchun yetarli emas. Natijada, bozor tobora real ta’minot inqirozi tomon yaqinlashmoqda.

Xulosa: vaqt qaror qabul qiluvchi omilga aylandi

Hozirgi vaziyatda asosiy savol — Hormuz bo‘g‘ozi qachon ochiladi.

Agar bu jarayon cho‘zilsa, neft narxi keskin oshishi, inflyatsiya bosimi kuchayishi va global iqtisodiyotga salbiy ta’sir kuchayishi ehtimoli yuqori.

Bozorlar hozircha bu xavfni to‘liq narxlarga qo‘shmagan, biroq vaqt o‘tishi bilan keskin reaksiya ehtimoli ortib bormoqda.